Kanał Augustowski to prawdziwa perła wśród europejskich szlaków wodnych. Jego wyjątkowość polega nie tylko na malowniczym położeniu i zabytkowym charakterze, ale przede wszystkim na imponującej liczbie śluz – aż 18, z czego 14 znajduje się po stronie polskiej, a 4 na terytorium Białorusi. Te unikalne budowle hydrotechniczne umożliwiają statkom, kajakom i łodziom pokonywanie różnic poziomów wód – od 0,86 m aż do imponujących 6,29 m.
Co to właściwie jest śluza?
Śluza to rodzaj „windy wodnej”, która pozwala jednostkom pływającym przejść z jednego poziomu wody na inny. W Kanałach, gdzie naturalne ukształtowanie terenu nie jest równe, takie urządzenia są niezbędne do sprawnego funkcjonowania żeglugi. Śluzowanie trwa od kilku do kilkudziesięciu minut, a cały proces – zwłaszcza w otoczeniu przyrody – stanowi atrakcję samą w sobie.
Najciekawsze śluzy polskiej części Kanału Augustowskiego
Śluza Paniewo – rekordzistka wśród śluz
To najwyższa i jedyna dwukomorowa śluza na całym kanale. Pokonuje różnicę poziomów wynoszącą aż 6,29 m, co czyni ją wyjątkową konstrukcją hydrotechniczną. Śluzowanie trwa tu około 40 minut i jest nie lada atrakcją, szczególnie dla turystów płynących szlakiem wodnym.
Śluza Przewięź – najniższa, ale popularna
Choć różnica poziomów w tej śluzie to zaledwie 0,86 m, jest ona bardzo chętnie odwiedzana, głównie dzięki swojemu położeniu w pobliżu plaży w Przewięzi oraz łatwej dostępności z Augustowa. Często wybierana przez turystów uczestniczących w rejsach Żeglugi Augustowskiej.
Śluza Perkuć – najpiękniejsza
Ta śluza uchodzi za najładniejszą na całym kanale. Położona w otoczeniu sosnowych borów i urokliwej przyrody, zachwyca spokojem i harmonią krajobrazu. Różnica poziomów to 2,91 m, a długość śluzy wynosi 43,5 m.
Śluza Tartak – nieplanowana, ale potrzebna
Jej budowa nie była pierwotnie przewidziana, jednak konieczność ochrony urządzeń hydrotechnicznych przed zalewaniem sprawiła, że powstała w 74,4 kilometrze kanału. Jej różnica poziomów wynosi 1,72 m.
Lista śluz na terenie Polski
| Nazwa śluzy | Położenie (km) | Różnica poziomów | Długość (m) | Szerokość (m) |
|---|---|---|---|---|
| Dębowo | 0,35 | 2,07 m | 43,9 | 6,10 |
| Sosnowo | 13,2 | 2,77 m | 43,5 | 6,10 |
| Borki | 19,25 | 2,89 m | 44,0 | 6,10 |
| Białobrzegi | 26,9 | 2,08 m | 42,8 | 5,90 |
| Augustów | 32,5 | 2,44 m | 46,8 | 6,02 |
| Przewięź | 43,6 | 0,86 m | 46,17 | 5,96 |
| Swoboda | 47,4 | 1,70 m | 45,77 | 5,95 |
| Gorczyca | 57 | 2,81 m | 43,23 | 5,95 |
| Paniewo | 61 | 6,29 m (2 komory) | 88,0 | 5,95 |
| Perkuć | 63 | 2,91 m | 43,5 | 6,02 |
| Mikaszówka | 69,1 | 2,44 m | 43,31 | 6,05 |
| Sosnówek | 71,2 | 2,98 m | 44,40 | 6,10 |
| Tartak | 74,4 | 1,72 m | 45,35 | 6,08 |
| Kudrynki | – | – | – | – |
Graniczna śluza Kurzyniec – między Polską a Białorusią
Śluza Kurzyniec to punkt graniczny – jej połowa znajduje się już po stronie Białorusi. Przez wiele lat (1939–2006) nie była użytkowana. Po remoncie oddano ją do użytku w 2007 roku. Niestety, dane techniczne tej i trzech innych śluz białoruskich nie są dostępne publicznie.
