W samym centrum Białegostoku znajduje się miejsce, które od lat stanowi jedno z ulubionych miejsc wypoczynku mieszkańców oraz odwiedzających miasto turystów. Park Planty, położony w bezpośrednim sąsiedztwie Pałacu Branickich, to nie tylko rozległa przestrzeń zieleni miejskiej, ale również cenny element dziedzictwa kulturowego stolicy Podlasia.
Zaprojektowany w okresie międzywojennym przez ogrodnika miejskiego Stanisława Gralla, park zajmuje powierzchnię około 14 hektarów i łączy w sobie funkcje rekreacyjne, estetyczne i historyczne.
Kompozycja przestrzenna i architektura krajobrazu
Park otacza Pałac Branickich niemal z każdej strony, tworząc naturalne przedłużenie jego reprezentacyjnych ogrodów. Od wschodniej strony, wzdłuż ulicy Mickiewicza, uwagę przyciągają efektowne rosaria – ogrody różane rozmieszczone na czterech poziomach. W ich sąsiedztwie znajduje się prostokątny basen wodny, przy którym ustawiona została rzeźba „Praczki” autorstwa Stanisława Horno-Popławskiego, pochodząca z 1945 roku.
Główną osią kompozycyjną parku jest reprezentacyjna aleja, poprowadzona równolegle do dawnej alei jesionowo-klonowej. Jej założeniem było połączenie Parku Starego im. Józefa Poniatowskiego z Parkiem im. Konstytucji 3 Maja oraz fragmentem historycznego lasu zwierzynieckiego. Aleję zdobią kwietniki oraz szpalery żywotników zachodnich, które nadają jej elegancki, uporządkowany charakter.
Miejsce relaksu i aktywnego wypoczynku
Planty to przede wszystkim przestrzeń sprzyjająca odpoczynkowi i kontemplacji. Spacerując parkowymi alejami, można podziwiać bogactwo zieleni – starannie pielęgnowane trawniki, kompozycje rabat kwiatowych, żywopłoty i monumentalne drzewa. Wśród licznych stawów największą uwagę przyciąga Staw Serce, malowniczo położony w pobliżu jednej z głównych fontann.
W okresie letnim największą atrakcją parku są podświetlane fontanny w Alei Zakochanych. Dynamiczne strumienie wody tworzą efektowne układy, a wieczorami – szczególnie w weekendy i święta – wzbogacone są o pokaz świetlny, przyciągający wielu spacerowiczów.
Dla najmłodszych przygotowano duży i atrakcyjny plac zabaw, usytuowany w północnej części parku. Z kolei dla osób ceniących spokojniejszy relaks dostępne są liczne ławki, umożliwiające odpoczynek w cieniu drzew lub lekturę książki. Dodatkowym udogodnieniem jest dostęp do bezpłatnej sieci Wi-Fi w centralnej części parku.
Rzeźba Psa Kawelina i zabytkowe bulwary
W 2005 roku na teren Plant powróciła jedna z historycznych rzeźb miasta – posąg Psa Kawelina. Oryginał, datowany na 1936 rok, zaginął w okresie powojennym. Obecna wersja to wierna kopia pierwotnej figury i znajduje się na Bulwarach im. M. Zyndrama-Kościałkowskiego, stanowiących integralną część układu przestrzennego Plant.
Bulwary, wpisane do rejestru zabytków województwa podlaskiego, to urokliwa przestrzeń pełna zieleni. Ich charakterystycznym elementem są aleje lipowe oraz swobodnie rozmieszczone nasadzenia drzew i krzewów, z których część pochodzi jeszcze z czasów ogrodów Branickich.
